معرفی
نام گروه:
بیوتکنولوژی پزشکی
معرفی

امروزه پيشرفت تكنولوژي و دستاوردهاي علمي در بعضي گروه‌هاي جهان، صرف‌نظر از نوع حكومت و موقعيت جغرافياييِ آن‌ها تقسيم‌بندي جديدي را در جهان پديد آورده است. در حقيقت، علم و فن‌آوري، كشورهاي پيشرفته‌ و صنعتي جهان را چنان به هم نزديك كرده كه رهبران‌شان مجبور به اتخاذ موانع سياسي مشترك شده‌اند. در اين ميان، بيوتكنولوژي به عنوان يكي از هفت تكنولوژي كليديِ قرن حاضر در توسعه و تامين نيازهاي بشر و هم‌چنين امنيت بهداشتي، اقتصادي و غذايي كشور، جايگاه ويژه‌يي را به خود اختصاص داده است. در چنين وضعيتي مي‌توان گفت شبكه‌ي بيوتكنولوژيِ پزشكي، مجموعه‌يي از واحدهاي فعال و تحقيقاتي در كشور است كه به منظور توسعه و هماهنگي در برنامه‌ريزي، هدايت و نظارت بر فعاليت‌هاي تحقيقاتي و توليدي ايجاد شده است. بايد اشاره كرد با وجود بي‌توجهي در گذشته‌هاي دور، خوشبختانه در سال‌هاي اخير فعاليت‌هاي مناسبي در زمينه‌ي بيوتكنولوژي پزشكي در ايران صورت گرفته است. از آن جمله مي‌توان به ايجاد اولين هسته‌ي مراكز تحقيقاتي و تشخيص در زمينه‌ي بيوتكنولوژي پزشكي اشاره كرد كه در سال 1380 با هدايت معاونت محترم تحقيقات و فن‌آوريِ وزارت بهداشت، تحت عنوان شبكه‌ي بيوتكنولوژي پزشكي كشور راه‌اندازي شد. اين شبكه كه در ابتدا با عضويت هشت مركز شروع به كار كرد در حال حاضر با شانزده عضو به فعاليت خود ادامه مي‌دهد و كليه‌ي طرح‌هاي در دست اجراي آن توليدي و زيربنايي‌ست
 

در بخش بيوتكنولوژي، با وجود غفلت فاجعه‌باري كه در گذشته و در كشور ما رخ داده و باعث شده در زمينه‌ي علوم جديد، دانشمندان ايراني با جهان اول، فاصله‌ي بسيار زيادي پيدا كنند تلاش مي‌شود تا با افزايش سهم ايران در اعتلاي دانش بشري، در عرصه‌ي بيوتكنولوژي پزشكي نيازهاي كشور برطرف شده و سلامت جامعه ارتقاء پيدا كند. مديران اين بخش به توسعه‌ي پايدار كشور مي‌انديشند و افزايش ثروت ملي را وجهه‌ي همت خويش قرار داده‌اند تا از اين طريق به رسالت ملي و انساني خود عمل كنند. در حقيقت، اصلي‌ترين ماموريت اين شبكه، استفاده بهينه از امكانات و پتانسيل‌هاي علمي موجود است؛ به نحوي كه ضمن استفاده‌ي بهينه از امكانات و پتانسيل‌هاي علمي موجود، و هم‌چنين تقويت همكاري‌ها و ارتباطات علمي كه با ايجاد و ترويج فن‌آوري‌هاي روزِ بيوتكنولوژي همراه است سطح سلامتي جامعه گسترش يابد.

تهيه‌ي بانك اطلاعات، ظرفيت‌سازي، تقويت روحيه‌ي كار گروهي، توسعه‌ي ارتباطات داخلي و خارجي، ارتقاي زمينه‌ي استفاده از نتايج تحقيقات، توسعه‌ي فرهنگ پژوهش در افراد ذي‌نفع، به‌خصوص استفاده‌كنندگان و سياست‌گذاران، توسعه‌ي كمي و كيفي تحقيقات مرتبط و هم‌چنين تعيين اولويت‌هاي تحقيقاتي، از جمله اهداف شبكه‌ي بيوتكنولوژي كشور به شمار مي‌آيد.

هسته‌ي اوليه‌ي اين شبكه، در سال 1380 به منظور تحقق بخشيدن به تشكيل مراكز بيوتكنولوژي پايه‌ريزي شد. در اين راه‌اندازي كه بيش از هر چيز يك فعاليت ملي بود بخش‌ها و سازمان‌هاي مرتبط و مختلفي نقش داشتند. از جمله: بخش بيوتكنولوژي و بانك سلوليِ انستيتو پاستور ايران، دانشكده‌ي علوم پزشكي دانشگاه تهران، دانشكده‌ي داروسازي دانشگاه تهران، جهاد دانشگاهي بوعلي، دانشگاه شهيد بهشتي، مركز تحقيقات سرطان‌شناسيِ دانشگاه علوم پزشكي شيراز و مركز تحقيقات بيوتكنولوژي و ايمونولوژيِ پژوهشكده‌ي بوعليِ دانشگاه علوم پزشكي مشهد.

در نخستين سال پس از راه‌اندازي اين شبكه، با احساس ضرورت نسبت به تدوين برنامه‌ي استراتژيك شبكه‌ي بيوتكنولوژيِ پزشكي، نماينده‌هاي محترم معاونت تحقيق و فن‌آوريِ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور و هم‌چنين اعضا و مشاوران اين شبكه گرد هم آمدند و در طول دو هفته، اين مهم را به سرانجام رساندند. برنامه‌ي استراتژيك شبكه‌ي بيوتكنولوژي پزشكي كه در بهمن ماه 1384 مورد بازنگري مجدد قرار گرفت در بر گيرنده‌ي دوازده بخش اصلي است. شاملِ: مقدمه، پيش‌زمينه، چگونگي تدوين برنامه، نقاط قوت شبكه، فرصت‌ها، تهديدها، چشم‌انداز، ماموريت، اهداف، جدول فعاليت‌ها و بودجه‌بندي اعضاي شبكه و اهداف، مقاصد و فعاليت‌ها.

گفتني‌ست نمايندگان رسميِ مراكز عضو، نمايندگان معاونت تحقيقات و فن‌آوري، مديران سازمان‌ مديريت و برنامه‌ريزي و هم‌چنين تمام مراكزي كه براي حضور در جلسات اين شبكه، نماينده‌ي ثابت و دائمي دارند شوراي راهبردي اين شبكه را تشكيل داده‌اند. اين شورا بالاترين نهاد تصميم‌گيري در امور برنامه‌ريزيِ استراتژيك، پژوهشي و تحقيقاتي در شبكه‌ي بيوتكنولوژي پزشكي كشور به شمار مي‌آيد.

برگزاري كارگاه‌هاي علمي و عمليِ آموزش بيوانفورماتيك، شامل آشنايي با آخرين دستاوردهاي موجود در زمينه‌ي بيوانفورماتيك، كاربرد نرم‌افزارهاي آزمايشگاهي، استخراج اطلاعات از منابع اينترنتي، برگزاري كارگاه‌هايي براي اجراي تكنيك RT-PCRيا مانيتورينگِ لحظه به لحظه‌ي يك فرآيند و هم‌چنين كارگاه آموزشيِ Phage Display(براي شناسايي مولكول‌هاي ارزشمند در زمينه‌ي تشخيص و درمان) از جمله فعاليت‌هايي است كه در بخش بيوتكنولوژي انستيتو پاستور ايران انجام شده است.

این گروه دارای چند زیر مجموعه است که به معرفی آنها می پردازیم:

1. گروه بیوتکنولوژی قارچ ها (دکتر وحید خلج)

 

گروه بیوتکنولوژی قارچها فعالیت خود را از سال 1385 در مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی آغاز نمود. تحقیقات در این گروه چهار محور عمده را دنبال می کند.

 

 

1: ژنومیک عملکردی (Functional genomics) قارچ رشته ای آسپرژیلوس فومیگاتوس در جهت یافتن اهداف داروئی جدید: در این قسمت از تکنیک های مولکولی و همچنین دستورزی های ژنتیکی استفاده می گردد تا ژنهای کاندید جدید (Drug target) کشف و تعیین خصوصیت شوند. استراتژی کلاسیک حذف ژن (Gene knock out) از طریق نوترکیبی هومولوگ و نیز استراتژیهای نوین نظیر RNAiاز ابزار های مهم این بخش از تحقیقات می باشند. همچنین با استفاده از پروتئینهای نشانگر نظیر GFP تعیین جایگاه بیان ژنهای مورد نظر صورت می پذیرد. آنالیز الگوی پروتئینی سویه های جهش یافته (فاقد ژنهای مورد نظر) از طریق پروتئومیکس نیز در دستور کار این بخش از تحقیقات قرار دارد.

2: تولید پروتئینهای نوترکیب در میزبان های قارچی: در این بخش از تحقیقات ، میزبانهای قارچی مهم نظیر Pichia pastoris و Aspergillus niger مورد توجه می باشند.  تولید پروتئینهائی با اهمیت صنعتی، پزشکی و دامپزشکی در این نوع میزبان ها به انجام می رسد. در عین حال گروه بیوتکنولوژی قارچ بدنبال افزایش میزان تولید پروتئین های نوترکیب در این میزبانها با استفاده از دستورزیهای ژنتیکی است. در این راستا برخی از ژنهائی که احتمال فعالیت در مسیر ترشحی دارند ،شناسائی و با حذف یا بیان بیش از حد آنها در سویه های مورد مطالعه ، مورد بررسی قرار می گیرند.

 

3: اپیدمیولوژی مولکولی قارچهای پاتوژن در ایران: هدف از این بخش از تحقیقات شناسائی دقیق گونه های پاتوژن نظیر کاندیدا   وهمچنین آسپرژیلوس فومیگاتوس بر اساس تکنیکهای نوین مولکولی نظیر MLST می باشد. این امر امکان مقایسه سویه های ایران را با دیگر سو یه ها در بقیه نقاط جهان مهیا ساخته و همچنین بدست آوردن چنین اطلاعاتی در شناسائی و کنترل این پاتوژنها نقش مؤثری ایفا می نماید.

4:تعیین مکانیسم عملکرد داروهای ضد قارچ:  یکی از زمینه های تحقیقاتی گروه بیوتکنولوژی قارچها شناخت مکانیسم عمل داروهای با فعالیت ضد قارچی است که مکانیزم عمل آنها ناشناخته می باشد. در واقع با استفاده از تکنیکهای مولکولی و بیوشیمیائی امکان شناخت مسیر متابولیکی که این دارو موجب مها آن شده است وجود دارد. این قسمت از تحقیقات با همکاری با گروه طراحی دارو به انجام می رسد

 

چشم انداز های آینده گروه بیوتکنولوژی قارچ ها:

1- تبدیل گروه بیوتکنولوژی قارچها به مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی مولکولی قارچها

2- ایجاد توانمندی لازم جهت تولید کلیه پروتئینهای نوترکیب و غیرنوترکیب تجاری شده در میزبان های قارچی

3- معرفی یک کاندید داروئی ضدفارچی جدید در طی  ده سال آینده

زمینه های فعالیت:

عمده فعاليتهاي بخش بيوتكنولوژي پزشكي در راستاي بكارگيري تكنيكهاي DNA نوتركيب و ساير تكنيكهاي مولكولي نوين در جهت توليد فرآورده هاي نوتركيب، كيت هاي تشخيصي و يافتن داروهاي جديد بر عليه بيماريهاي با منشا عفوني و غير عفوني مي باشد. بعلاوه تكنولوژهاي نويني نظير پروتئوميكس و ترانسكريپتوميكس در اين فعاليتها داراي جايگاه ويژه اي مي باشند.

اطلاعات تماس
تلفن: 66480780
فکس: 166480780
پست الکترونیک: v_khalaj@yahoo.com
صندوق پستی: 13164
کدپستی: 13164
نشانی پستی: تهران-خیابان پاستور-پلاک 69-انستیتو پاستور ایران-ساختمان بیوتکنولوژی-طبقه دوم
اعضاء
پروژه ها
عنوان:
تولید پروتئین نو ترکیب BMP7 در سلول CHO
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه «بیوتکنولوژی قارچ ها» از گروه های زیرمجموعه گروه بیوتکنولوژی پزشکی در حال انجام می باشد.
عنوان:
بررسی نقش عملکرد Nce102 در آسپرژیلوس فومیگاتوس و ارتباط آن با پاتوژنز این ارگانیسم
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیذیت دکتر خلج در حال انجام می باشد
عنوان:
تعیین اهداف داروئی جدید ضد قارچی از طریق بیوانفورماتیک و genome comparison
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیریت دکتر خلج در حال انجام می باشد
عنوان:
تولید پروتئین نوترکیب vp2 در قارچ رشته ای آسپرژیلوس نایجر به عنوان واکسن خوراکی طیور علیه بیماری گامبورو
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیریت دکتر خلج در حال انجام می باشد
عنوان:
بهینه سازی کدونی، کلونینگ، و بهینه کردن بیان پروتئین نوترکیب SCFv ضد cd22 در پیکیا پاستوریس
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیریت دکتر خلج در حال انجام می باشد
عنوان:
بهینه سازی کدونی، کلونینگ، و بهینه کردن بیان پروتئین نوترکیب اوریکاز در پیکیا پاستوریس
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیریت دکتر خلج در حال انجام می باشد
عنوان:
تعیین مکانیسم عملکرد ترکیبات ضد قارچی با روش reversal assay
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیریت دکتر خلج در حال انجام می باشد
عنوان:
تولید آنتی بادی کایمریک نوترکیب تک دودمانی علیه CD33 در سلول SP20
وضعیت: در حال انجام
توضیحات: این پروژه در گروه بیوتکنولوژی قارچ ها به مدیریت دکتر خلج در حال انجام می باشد